8/24/26

Σχόλια ἐπί τῆς γεωμετρίας, τυπολογίας καί τοπολογίας τῶν ἀστικοπροαστιακῶν συγκοινωνιακῶν συνδέσεων

Ἀφορμῆς δοθείσης ἀπό τή γενικευμένη μαλάκυνση καί ἐταιρική ἡμιμάθεια τοῦ ὁμίλου Ο.Α.Σ.(Α), ὁ ὁποῖος χαρακτηρίζει παραπλανητικά καί ἀδιάφορα γιά τόν ἐπιβάτη ὡς "κυκλική" ὁποιαδήποτε γραμμή ἔχει ἑνα καί μοναδικό τέρμα γιά τό downtime τοῦ προσωπικοῦ, καλό θά εἶναι νά ἀνοίξῃ ἕνας διάλογος γιά τήν δόκιμη ταξινόμηση τῶν πολυποίκιλων συγκοινωνιακῶν διαδρομῶν καί διαδρόμων. Προφανῶς ἐνώπιον τοῦ ἐπιβάτη, κυκλική εἶναι μία διαδρομή τήν ὁποία τό ὄχημα διατρέχει ἐξ ὁλοκλήρου χωρίς νά διέλθῃ ξανά ἀπό τό ἴδιο σημεῖο, θεωρῶντας ὡς "ἴδιο σημεῖο" γιά τό ὑπό συζήτηση θέμα καί τήν ἀπέναντι στάση τοῦ ἀντιθέτου ῥεύματος κυκλοφορίας. Μέ τήν ἔννοια αὐτή εἶναι συζητήσιμο ἄν εἶναι "κυκλική" μία γραμμή σχήματος "8" (κλειστή, μή κυρτή διαδρομή πού διασταυρώνει τόν ἑαυτό της ἰσόπεδα ἤ ἀνισόπεδα), ὅπου οὐσιαστικά ἑνα ὄχημα ἐκτελεῖ διαδοχικῶς 2 ἀλληλεφαπτόμενους ἐπιμέρους κύκλους. Νά σημειώσωμε ἐπί τῆ εύκαιρίᾳ ὅτι μία πραγματικά κυκλική γραμμή μπορεῖ καί νά μήν διαθέτῃ κανένα συμβατικό "τέρμα", μέ τά πληρώματα τῶν λεωφορείων νά ἐναλλάσσωνται γιά τό διάλειμμά τους σέ κατάλληλα ἐπιλεγμένες στάσεις, ὥστε τά ὀχήματα νά μήν ἔχουν καθόλου downtime πέρα ἀπό τό τεχνικῶς ἀναπόφευκτο τοιοῦτο.

Πρέπει νά δοῦμε ἐπίσης μήπως προσιδιάζῃ καλύτερα ὁ ὅρος "κυκλοτερεῖς" ἀντί γιά "κυκλικές" γιά λόγους ἀκριβολογίας.

Οἱ ἐσφαλμένα χαρακτηρισθεῖσες ἀπό τόν Ο.Α.Σ.(Α) "κυκλικές" γραμμές θά μποροῦσαν νά ἀποκαλοῦνται ψευδο-κυκλικές ἤ μονοτερματικές. Περαιτέρω μποροῦμε νά καθιερώσωμε τόν ὅρο "ἀμφίδρομες κυκλοτερεῖς γραμμές" ὅταν αὐτές διαθέτουν καί δεξιόστροφη (ὡρολογιακή) καί ἀριστερόστροφη ἐξυπηρέτηση. Παραδείγματα ἡ γραμμή 7 τῶν ΗΛΠΑΠ, τό Μετρό Γλασκώβης, ὁ τροχιοδρομικός δακτύλιος τῆς A.T.A.C. Ῥώμης CD/CS (Circonvallazione Destra/ Circonvallazione Sinistra). Παρεμπιπτόντως, τό σιδηροδρομικό/τροχιοδρομικό ὑλικό πού τυχόν χρησιμοποιεῖται σέ τέτοιες διαδρομές χρειάζεται περιοδική περιστροφή του σέ τρίγωνο ἤ σέ θηλειά ἀναστροφῆς προκειμένου νά ἰσοσταθμίζεται ἀμφιπλεύρως ἡ φθορά τῶν ἐπισώτρων.

Ὁ ὅρος "βρόχος" γιά τίς -γνήσιες- κυκλικές γραμμές ἐπίσης δέν μοῦ πάει. Συγκοινωνιακός βρόχος εἶναι μιά πολύ γενικώτερη ἔννοια. Μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι ἀφορᾶ ὅλες τίς περιπτώσεις ὅπου ὑπάρχει δυνατότητα νά φθάσωμε ἀπό τήν προέλευση στόν προορισμό μέσῳ περισσοτέρων τῆς μιᾶς ἐναλλακτικῶν διαδρομῶν -ἔστω μέ μετεπιβιβάσεις- (ἄρα κλειστό γεωμετρικό σχῆμα) σέ ἀντίθεση μέ δενδροειδεῖς διατάξεις συγκοινωνιακῶν ἐξυπηρετήσεων. Βρόχο π.χ. ἀποτελεῖ τό τρίγωνο τῶν γραμμῶν τοῦ Μετρό Μοναστηράκι - Ὁμόνοια - Σύνταγμα. Εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, τό τρίγωνο γραμμῶν Μετρό αὐτοῦ τοῦ εἰδους ἐντός C.B.D. (Central Business District) ἀποκαλεῖται στή συγκοινωνιολογική ἀργκό "Σοβιετικό τρίγωνο", καθ' ὅσον προτείνεται ἀπό τή Σοβιετική συγκοινωνιολογική σχολή. Εἶναι σφάλμα νά ταυτίζωμε τήν ἀμφίδρομη κυκλοτερή γραμμή μέ τήν ἔννοια τοῦ βρόχου, τοῦ ὁποίου ἀποτελεῖ μία σχετικῶς σπάνια ὑποπερίπτωση.

Ἀφοῦ λοιπόν λύσαμε τό ζήτημα τῶν "κυκλικῶν" / κυκλοτερῶν γραμμῶν πᾶμε νά δοῦμε τίς

λοιπές γεωμετρικες μορφές τῶν συγκοινωνιακῶν γραμμῶν

ἀρχῆς γενομένης ἀπό τήν ἁπλούστερη καί πιό αὐτονόητη μορφή, τήν ἀπ'εὐθείας σύνδεση (direct route). Ἐξυπακούεται ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους τά δρομολόγια ἀξιοποιοῦν τή συντομωτέρα, ἤ σχεδόν συντομωτέρα ὅδευση μεταξύ τῶν 2 τερματικῶν τους. Χαρακτηριστική ἡ περίπτωση τῶν γραμμῶν 550 καί πρώην 450 τοῦ Ο.Α.Σ.(Α). Ἀκολουθοῦν τήν ἴδια διαδρομή πού θά ἐπέλεγε καί ἕνας γιωταχής γιά νά κινηθῇ μεταξύ τῶν ἄκρων τους. Θά προτείναμε σάν "rule of thumb" τό χαρακτηρισμό μιᾶς σύνδεσης ὡς direct ἄν δέν ὑπερβαίνῃ τή συντομωτέρα ὁδική ἀπόσταση παραπάνω ἀπό τό ¼ αὐτῆς. Ἡ εὐθεία βεβαίως εἶναι ἡ συντομωτέρα ὁδός, πλήν ὅμως ὄχι καί ἡ πάντοτε ἐνδεδειγμένη ὅταν μιλοῦμε γιά μέσα μαζικῆς μεταφορᾶς. Σχεδόν πάντοτε χρειάζονται καί γραμμές διαφόρων μορφῶν περιπορείας. Προκύπτουν λόγῳ τῆς κοινά παραδεκτῆς ἀναγκαιότητος νά μήν ἀπαιτεῖται πάνω ἀπό 0,45 - 0,5 km ποδαρόδρομος ὡς τήν πλησιέστερη στάση ἐντός τῆς σκοπουμένης ζώνης ἐξυπηρετήσεως, γι'αὐτό καί "σαρώνουν" τά "μάτια" τοῦ καννάβου τοῦ δικτύου "κορμοῦ" (βλ. κατωτέρω) "σκουπίζοντας" τούς ἐπιβάτες πού ἀπέχουν αἰσθητά ἀπό τό τελευταῖο. Τέτοιες περιπορεῖες μπορεῖ νά εἶναι ἡμικυκλικές, τεθλασμένες, ὀφιοειδεῖς, μαιανδροειδεῖς, (ἤτοι μή κυρτές), ἤ καί συνδυασμός αὐτῶν πέρα ἀπό τίς ἥδη θιγεῖσες κυκλοτερεῖς. Αὐτονόητα αὐτές οἱ διαδρομές, ἰδίως οἱ μή κυρτές, εἶναι ἀπωθητικά βραδεῖες γιά μετακινήσεις πέραν τῶν ἐνδοσυνοικιακῶν, ὁπότε οἱ ἐπιβάτες μεγαλύτερων ἀποστάσεων προτιμοῦν νά μετεπιβιβάζονται σέ πρώτη εὐκαιρία στήν προσφορώτερη απ'εὐθείας γραμμή γιά τή συνέχιση τοῦ ταξιδιοῦ.
Ταξινομήσεις ὡς πρός τή φυσιογνωμία/ρόλο τῆς κάθε γραμμῆς
Γραμμές κορμοῦ εἶναι προσανατολισμένες πρός τήν ἐξυπηρέτηση ὀγκωδῶν συγκοινωνιακῶν ῥοῶν μείζονος μήκους, συνεπῶς προσιδιάζουν σέ ἀπ'εὐθείας ὁδεύσεις. Εἶναι ἀπαραίτητο, στήν περίπτωση πού ἐξασφαλίζονται μέ λεωφορεῖα, νά διατρέχωνται καί ἀπό δρομολόγια ἐξπρές, ἤτοι περιωρισμένων σταθμεύσεων, ἐάν τό ἐπιτρέπῃ ἡ χωρητικότης τῶν διατρεχομένων ὁδικῶν ἀρτηριῶν. Ἔτσι αὐξάνονται οἱ μέσες ταχύτητες γιά τούς ἐπιβάτες μεγάλων ἀποστάσεων.
Γραμμές τροφοδοτικές εἶναι κατά κύριο λόγο προσανατολισμένες πρός τήν τροφοδοσία τῶν προηγουμένων μέ ἐπιβάτες ἐκτός τῆς ζώνης ἐπιρροῆς των (catchment area). Τά ὡράριά των χρειάζεται νά συντονίζωνται μέ τίς διελεύσεις τῶν δρομολογίων κορμοῦ πρός ἐλαχιστοποίηση τοῦ "πέναλτυ" μετεπιβιβάσεως.

Ὑβριδικότητες ὡς πρός τή γεωμετρία, εἰτε ὡς πρός διάφορα λειτουργικά χαρακτηριστικά τῶν γραμμῶν

Δέν ἔχουν ὅλες οἱ γραμμές τόν ἴδιο χαρακτῆρα καθ'ὁλόκληρο τό μῆκος των. Γιά παράδειγμα τό Β5 τῆς Ἁγ. Παρασκευῆς εἶναι μία ἀπ'εὐθείας σύνδεση κορμοῦ στό μεγαλύτερο κομμάτι της, ἀλλά ἐντός Ἁγ. Παρασκευῆς μεταπίπτει σέ μία ἡμικυκλική, βραδυκίνητη "σκούπα", καθιστῶντας τή μετεπιβίβαση στίς εὐθυτενέστερες γραμμές τῆς Μεσογείων προτιμώτερη γιά τήν ἄμεση προσπἐλαση τῆς πλατείας Ἁγ. Παρασκευῆς, συνηγορούσης καί τῆς τηλεματικῆς.
Μία συνήθης ὑβριδική γεωμετρία εἶναι ἐκείνη τοῦ "λάσσου", μέ ἕνα γραμμικό ἀμφίδρομο σκέλος καί μία εὐμεγέθη "θηλιά" κατά τό δεύτερο σκέλος. Παράδειγμα τό τοπικό "309" τοῦ Κορωπίου. Μία περιπλοκώτερη ἐκδοχή τοῦ "λάσσου" συναντοῦμε στήν παραλιακή διαδρομή τοῦ τράμ, ἡ ὁποία καταλήγει μέ ἕνα loop σχήματος "8" στόν κεντρικό Πειραιᾶ.
Μιλῶντας γιά "θηλιές", νά διευκρινίσωμε ὅτι σχεδόν ὅλες οἱ γραμμές λεωφορείων καί τράμ καταλήγουν σέ μικρές "θηλιές" πού χρησιμεύουν στήν ἀναστροφή τῶν ὀχημάτων γιά τό ταξίδι τῆς ἐπιστροφῆς καί θά ἔλεγε κάποιος ἀφελῶς ὅτι εἶναι ὅλες τους loop-to-loop. Μία σπάνια ἐξαίρεση ἀποτελεῖ τό τρόλλεϋ 683 τοῦ Ζόλινγκεν, πού ἐλλείψει χώρου γιά συμβατική ἀναστροφή καταλήγει σέ περιστροφική πλάκα! Εἶναι προφανές ὅτι μικρο-μεσαῖες "θηλιές" πού προκύπτουν ἀναγκαστικά χάριν ἀναστροφῆς ἤ/καί κυκλοφοριακῶν μονοδρομήσεων ΔΕΝ τίς προσμετροῦμε στίς γραμμές τύπου "λάσσο". Ἀκόμη, δέν προσμετροῦμε γραμμές μέ ἄνοδο καί κάθοδο μοιρασμένες σέ γειτονικούς μονοδρόμους, πού ἐπίσης ἀποτελοῦν προϊόν ἐξαναγκασμοῦ, τίς θεωροῦμε οἰωνεί γραμμικές. Προσμετροῦμε τίς γραμμές ὅπου συνειδητά ὁ συγκοινωνιακός φορέας ἀνοίγει πλατιά τήν περίμετρο τοῦ "λάσσου", πού σημαίνει ὅτι πρέπει νά περικλείονται πολυάριθμα οἰκοδομικά τετράγωνα.

Τέλος, μία ἄλλη ἐνδιαφέρουσα σύνθετη γεωμετρία εἶναι ἐκείνη τοῦ "φιόγκου" (spiral loop), ὁπου βρόχος παρεμβάλλεται μεταξύ 2 γραμμικῶν τμημάτων μιᾶς διαδρομῆς. Αὐτοί οἱ βρόχοι μπορεῖ νά εἶναι ἀμφίδρομης διανύσεως (π.χ. τό τμῆμα Materdei-Medaglie d'Oro τοῦ ΜΕΤΡΟ στή Νάπολη, βλέπε σχῆμα κάτω ἀπό τό ἄρθρο) ἤ μιᾶς μόνο κατευθύνσεως (π.χ. γραμμή 309β στό Πόρτο-Ράφτη).
Θά μπορούσαμε νά χαρακτηρίσωμε καί ὡς ἡμιταχεῖες κάποιες γραμμές, ὅπου κατά τμήματα ἐπικαλυπτόμενα μέ συμβατικές γραμμές μπορεῖ νά παραλείπωνται στάσεις, σέ ἀντίθεση μέ ἄλλα τμήματα τους ὅπου τηροῦνται ὅλες οἱ στάσεις. Παράδειγμα, τά δρομολόγια "ἐξπρές" τοῦ Νεοϋορκέζικου Μετρό σέ διαδρόμους τριπλῆς καί τετραπλῆς τροχιᾶς.

Πολεοδομικῆς φύσεως διαφοροποιήσεις μεταξύ τῶν γραμμῶν

Ἀκτινικές γραμμές συνδέουσες τήν C.B.D. μέ τήν περιφέρεια μιᾶς πόλεως

Διακεντρικές γραμμές συνδέουσες 2 περιφερειακες ζῶνες περνῶντας μέσα ἀπό τήν C.B.D. Πολλές ἐξ αὐτῶν προκύπτουν διά τῆς συγχωνεύσεως 2 ἀκτινικῶν γραμμῶν πρός ἀπαλοιφή τῶν ἀνεπιθύμητων ἀφετηριῶν μέσα στά κέντρα τῶν πόλεων (π.χ. γραμμές 622 & 815 τοῦ Ο.Α.Σ.Α). Εἰδική ὑποπερίπτωσή τους οϊ διαμετρικές γραμμές πού συνδέουν 2 περίπου ἀντιδιαμετρικές μεταξύ των συνοικίες εὐθυτενῶς.
Διακπεριφερειακες ἔκκεντρεςπεριμετρικές (τοξοειδεῖς) γραμμές συνδέουσες 2 περιφερειακες ζῶνες περνῶντας μακρυά ἀπό τήν C.B.D.
Διαπεριφερειακες ἐφαπτομενικές γραμμές συνδέουσες 2 περιφερειακες ζῶνες περνῶντας ξώφαλτσα/ξυστά ἀπό τήν C.B.D. ὅπως οἱ 550 καί πρώην 450 τοῦ Ο.Α.Σ.(Α).
Τοπικές γραμμές μικρότερου μήκους μέ βασικό στόχο τήν τροφοδοτηση τῶν προηγουμένων κατηγοριῶν

5/31/26

ΣΣΕ ??

Διάφοροι δεξιοί γλύφτες καί μειοδότες συνδικαλιζόμενοι ὑποτιμοῦν τή νοημοσύνη μας ἐξοργιστικά προσπαθῶντας νά μᾶς πείσουν γιά τήν "ὑπέροχη" συμφωνία πού "διαπραγματεύονται" μέ τήν ἐργοδοσία. Οἱ μηδενικές αὐξήσεις τῶν πενιχρῶν μνημονιακῶν μισθῶν ἰσοδυναμοῦν μέ περαιτέρω μειώσεις μέσα στόν φρενήρη πληθωρισμό, πού πυροδοτεῖται τά τελευταῖα χρόνια καί μέ τήν πρόφαση τῶν Ἀμερικανοκίνητων ἰμπεριαλιστικῶν πολέμων. Ἀπό ὅλες τίς περισσότερο ἤ λιγότερο ὀσφυοκαμπτικές Εὐρωπαϊκές "κυβερνήσεις", ἡ κυβερνῶσα Μαφία τοῦ μαυραγορίτικου Μητσοτεκέικου ἀποδείχθηκε ἤ πιό ἐμετικά ἐνδοτική, παραδίδοντας τήν ἐργατική τάξη σιδηροδέσμια ὡς βορά τῶν κερδοσκόπων.

Ἐν παρενθέσει, δέν μποροῦμε νά ἀφήσομε ἀσχολίαστα τά ψεύδη τοῦ Μητσοτεκέικου καί τοῦ Τσίπρα ὅτι δῆθεν "βγήκαμε ἀπό τά μνημόνια". Ἕνας "ὑπουργός" τῆς Νέας Δημιοκρατίας τόλμησε πρό ἑβδομάδων νά μᾶς κοροϊδέψει μέσ'στά μοῦτρα μας ὅτι τάχα μᾶς φέρανε σέ πολύ καλύτερη κατάσταση ἀπό τό 2019 ! Μᾶλλον ὁ ἀλητήριος σκεφτόταν τήν προσωπική του οἰκονομική κατάσταση καί ἐκείνη τῶν ἐντολέων του. Ἡ ἀγοραστική δύναμη ὅλων ἡμῶν τῶν ὑπολοίπων ἔχει βουτήξει κατακόρυφα μετά τό 2019. Τό βιοτικό μας ἐπίπεδο ἐπί μιάμιση δεκαετία τώρα γίνεται ὅλο καί ἀναξιοπρεπέστερο. Ἡ πολιτική αὐτή τῆς κυβερνώσης Μαφίας στοχεύει στό ἄνοιγμα τῆς ψαλίδας μεταξύ πλουτοκρατίας καί ἡμῶν τῶν ὑπολοίπων καί στήν ὑπερσυγκέντρωση πλούτου καί πόρων σἐ μία χούφτα μεγιστάνων.

Ἐπιστρέφοντας στή Δωσιλογική Σύμβαση Δουλοπαροικίας, θέλομε νά ὑποστηρίξομε τήν καταγγελία της ἀπό ὅσο τό δυνατόν περισσότερους ἐργαζομένους καί ἐργατικές συλλογικότητες σέ ὅσο τό δυνατόν συντομότερο χρόνο. Καί στή συνέχεια, μία σειρά κλιμακουμένων ἀπεργιῶν. Στίς ἀπεργίες αὐτές δέν εἶναι καλό νά εἴμαστε μόνοι μας. Χρειάζεται νά πρωτοστατήσομε σέ μία πανεργατική καμπάνια μέ "αἰχμή δόρατος" τό βιοτικό ἐπίπεδο, ὥστε νά παρασυρθεῖ σέ κινητοποιήσεις ἕνα μάξιμουμ ποσοστό τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Ἡ ἀνέχεια πού ἐκθέτομε ἐδῶ δέν εἶναι μέ κανένα τρόπο ἀποκλειστικότητά μας, πλήττει τό σύνολο τῆς ντόπιας -καί ὄχι μόνο- ἐργατικῆς τάξεως.

Ὁ πῆχυς τῶν αἰτηματων μας δέν χρειάζεται νά εἶναι χαμηλός. Τό βιοτικό ἐπίπεδο τοῦ 2010 ἀποτελεῖ μία καλή ἀφετηρία διεκδικήσεων. Τό 2010 τά ἀφεντικά δέν πεινοῦσαν, κατεῖχαν καί τότε ἕνα ληστρικό ποσοστό πλούτου. Αὐτό πού γιγαντώθηκε ἦταν ἡ άπληστία τους καί ἡ ἀποθράσυνσή τους ἀπό τή δική μας -τότε χλιαρή καί σήμερα ἀνύπαρκτη- ἀντίδραση. Αὐτό ἐπιδείνωσε τρισχειρότερα τήν ἀνισοκατανομή πλούτου.

Θυμηθεῖτε τί ἀπαιτοῦν -περισσότερο ἤ λιγότερο ἀνομολόγητα- οἱ δεξιοί καί οἱ ῥεφορμιστές συνδικαλιστές ἀπό σᾶς:
  1. Νά ἐπιδιώκετε κάθε λογῆς ἐξοντωτική ὑπερεργασία προκειμένου νά ἀποκαταστήσετε κομμάτια ἀγοραστικῆς δύναμης, καί δή:
    • Ὑπερωρίες, μέχρι καί τό διαβόητο 13ωρο
    • Δεδουλευμένα ρεπό
    • Δεύτερη πάρτ-τάιμ δουλειά
    • Ἀπώλειες ἡμερῶν διακοπῶν
  2. Νά σκύβετε τό κεφάλι γιά νά μήν ὑποπέσετε σέ δυσμένεια
  3. Νά γίνετε μαντρόσκυλα τῆς ἐργοδοσίας μέ ἀντάλλαγμα ἐλπίδες γιά προαγωγές καί διάφορα μικρορουσφέτια (τά μεγάλα τά κρατᾶνε γιά πολύ πιό ἐπίλεκτα μέλη τῆς μαφίας)
  4. Νά μή λαμβάνετε ἀποφάσεις μέσῳ Γεν. Συνελεύσεων, διότι μπορεῖ νά μήν τούς ἀρέσουν
Οἱ μελλοντικές γενεές θά ἔχουν κάθε λόγο νά μᾶς φτύνουν, ὅταν θά διαπιστώνουν τό μέγεθος τῆς δουλοπρέπειάς μας διαβάζοντας αὐτά ἐδῶ.

Πετάξτε τούς ταξικούς μειοδότες ἔξω ἀπό τίς διοικήσεις τῶν συνδικάτων!

Older Posts Home

APXEION Blogs